ស្ត្រី និងជំងឺគីសដៃស្បូន

គីសដៃស្បូន ជាដុំទឹកស្រោបដោយស្រោមនៅក្នុង ឬនៅលើផ្ទៃនៃអូវែរ (សម្បុកពង) ឬដៃស្បូន ដែលនៅសងខាងស្បូនស្ត្រី។

រោគសញ្ញា ៖

– ឈឺអាងត្រគាកស្ទុំៗនិងអាចរាលដាលទៅក្រោយ

– ឈឺអាងត្រគាក មុនចាប់ផ្តើមមករដូវ ឬពេលរួមភេទ (Dyspareunia)

– ក្អួតចង្អោរនិងមានអារម្មណ៍ថាពេញណែនធ្ងន់ក្នុងពោះ

– នោមញឹក ឬក៏ពិបាកនោម

– អាចមានចុកពោះខ្លាំងភ្លាមៗព្រមទាំងក្អួតនិងក្តៅខ្លួន

– ភាគច្រើនវាវិវត្តន៍ធំធាត់ដោយស្ងៀមស្ងាត់។

មូលហេតុ ៖

មូលហេតុនៃជំងឺនេះកើតឡើងទៅតាមប្រភេទនៃគីសនីមួយៗ :

១. Follicular cyst : ដោយវាពុំបានបញ្ចេញពងមេជីវិត។

២. Corpus luteum cyst : ពងមេជីវិតត្រូវបានបញ្ចេញប៉ុន្តែរន្ធនោះត្រូវបានបិទជិតវិញ។

ដុំគីសទាំងពីរប្រភេទនេះ(១និង២) មិនមានបញ្ហាអ្វីទេ វានឹងបាត់ទៅវិញក្នុងរយៈពេល២ទៅ៣ខែបន្ទាប់។

៣. Dermoidcysts : ផ្សំទៅដោយជាលិកាផ្សេងៗដូចជា សក់ ស្បែក ឬធ្មេញ…។ ករណីនេះកម្រក្លាយជាមហារីកណាស់។

៤. Cystadenomas : ផ្សំដោយទឹករំអិលខាប់ៗដែលកើតចេញពីជាលិកាអូវែរ

៥. Endometriomas : ផ្សំដោយឈាមរដូវខាប់ៗដែលកើតចេញពីកោសិកាអង់ដូម៉ែត និងរីកធំធាត់នៅក្រៅស្បូន។

ផលវិបាក ៖

– ដុំគីសដែលកើតលើស្ត្រីចំណាស់ ក្រោយពេលអស់រដូវ អាចក្លាយជាមហារីក។

– Ovarian Torsion គឺដុំគីសដែលរមួល បណ្តាលឲ្យចុកពោះខ្លាំង។

– Ovarian Rupture គឺដុំគីសដែលបែករហែក​​​​​​ បណ្តាលឲ្យចុកពោះខ្លាំង និងមានឈាមដក់ក្នុងពោះ។

ការព្យាបាល​​​​​ ៖

ការព្យាបាល គឺអាស្រ័យទៅតាមរោគសញ្ញា អាយុស្ត្រី ប្រភេទនិងទំហំគីស ៖

– ករណីធម្មតា (ប្រភទដុំគីសFollicular cyst និងCorpus luteum cyst) : អ្នកជំងឺមិនតម្រូវឲ្យមានការវះកាត់ទេ។

– ករណីធ្ងន់ គឺតម្រូវឲ្យធ្វើការវះកាត់ ៖

● ការវះកាត់ដោយបើកពោះ (Laparotomie)។

● ការវះកាត់ដោយប្រើឧបករណ៍ចោះ (Laparoscopic) : ការវះកាត់ដោយមានស្នាមរបួសតូច មិនសូវមានការឈឺចាប់ និងអាចបានត្រលប់ទៅផ្ទះឆាប់រហ័ស។

ការវះកាត់ទាំងពីរនេះមានប្រយោជន៍សំខាន់ដល់ស្ត្រី ដោយរក្សាទុកដៃស្បូន ជាពិសេសស្ត្រីដែលនៅវ័យក្មេង អាចឲ្យមានបុត្រទៅថ្ងៃក្រោយ។

បើសិនជាមានបញ្ហាដូចរៀបរាប់ខាងលើ សូមអញ្ជើញទៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត ដែលមានគ្រូពេទ្យជំនាញឯកទេសនិងមធ្យោបាយគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងកំណត់ប្រភេទគីស ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីទទួលបានការព្យាលសមស្រប៕

(ប្រភព មន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត)